موقعيت جغرافيايي
 استان لرستان با مساحتي حدود 28157 کيلومتر مربع (7/1 درصد مساحت کشور) در ناحيه جنوب غربي ايران بين 46 درجه و 50 دقيقه تا 50 درجه و 1 دقيقه طول شرقي و 32 درجه و 40 دقيقه تا 34 درجه و 23 دقيقه عرض شمالي از نصف النهار گرينويچ واقع شده است . اين استان به شش استان محدود مي شود و به صورت گلوگاهي اتصال دهنده استانهاي همجوار شامل همدان ، مرکزي، اصفهان، خوزستان، ايلام و کرمانشاه محسوب مي شود براساس آخرين تقسيمات کشوري در سال 1385 اين استان شامل 9 شهرستان، 23 شهر، 26 بخش و 83 دهستان مي باشد و مرکز آن شهر خرم آباد است.

آب و هوا
 اقليم استان متأثر از توده هاي هوايي مديترانه اي بوده و بر اين اساس سه ناحيه آب و هوايي 1) آب و هواي گرم و خشک جنوب 2) آب و هواي معتدل مرکزي 3) آب و هواي سرد شمالي در استان وجود دارد. اين استان به دليل وجود رودخانه ها و کوههاي زياد، داراي آب و هواي معتدل و فصول منظم مي باشد رودخانه هاي سميره و کشکان، سزار و بختياري در حوزه هاي آبريز موجود در استان جريان دارند در مجموع 23 رودخانه در استان لرستان جريان دارد و حجم ظرفيت بالقوه آبهاي سطحي و زيرزميني استان حدود 12 ميليارد مترمکعب (11 درصد آبهاي کشور) برآورد مي گردد.

تاريخچه و نژاد لر
بنا به عقيده بسياري از باستان شناسان، لرستان از چهل هزار سال پيش به وسيله اقوامي که به علت نداشتن خط، هويت آنها ناشناخته مانده، سکونت گاه بوده است. در اين عهد، انسان پيش از تاريخ ، در شکاف ها، غارها يا پناهگاههاي سنگي زندگي کرده و از طريق شکار و جمع آوري دانه هاي وحشي امرار معاش مي کرد. به طور کلي بازمانده هاي فرهنگي جوامع پيش از تاريخ لرستان، بيانگر آن است که اين جوامع به تدريج مراحل تکامل فرهنگي از جمله دوره پارينه سنگي، ميان سنگي، نوسنگي و شهر نشيني را پشت سر گذاشته است استان لرستان از نظر باستان شناسي يکي از مراکز مهم تاريخي است ، زيرا از جمله معدود سرزمين هايي است که ساکنان آن براي اولين بار به اهلي کردن حيوانات و نباتات پرداخته، يا به عبارت ديگر زندگي ده نشيني و کشاورزي را که لازمه پيدايش تمدن است ، آغاز کرده اند . بررسيهاي زبان شناسي و فرهنگي، نشان دهنده پيوستگي قومي لرها با ديگر اقوام ايراني به ويژه پارسي است . لر قديمي ترين قبايل آريايي ايران زمين مي باشند که از روزگاران کهن در نواحي غرب و جنوب غرب و در امتداد دامنه هاي زاگرس ساکن بوده و هستند .

جمعيت و سواد
جمعيت استان براساس آخرين سرشماري نفوس و مسکن در سال 1385 معادل 1696991 نفر مي باشد اين رقم در سال 1375 براساس سرشماري نفوس و مسکن 1584434 نفر بوده است . از مجموع جمعيت استان 1014133 نفر در شهرها و 677913 نفر در روستاها زندگي مي کنند. سهم جمعيتي استان در کشور معادل   2.408 درصد است .(جمعيت ايران70ميليون و 472 هزار و 846 نفر اعلام شده است.)
ميزان باسوادي در سال 85 براساس آخرين برآورد 82 درصد در کل استان مي باشد.

شاخصهاي اقتصادي ، اجتماعي و فرهنگي استان
 توليد ناخالص داخلي:استان لرستان در يکي از معتدلترين مناطق جغرافيايي کشور واقع شده است و براساس مزيت هاي نسبي موجود داراي نقش اقتصادي در حال رشد در کشور مي باشد که با فراهم شدن زيرساختهاي اقتصادي امکان ايفاي نقش به مراتب بالاتر وجود دارد محصول ناخالص داخلي به قيمت بازار (GDPR) استان لرستان در سال 81 ،حدوداً 6/12550 ميليارد ريال بوده است . با توجه به اينکه در استان لرستان فعاليت اقتصادي نفت و گاز طبيعي محدود است بنابراين با کسر اين فعاليت از کل توليد ناخالص داخلي سهم استان لرستان بيشتر خواهد بود .سهم بخش هاي مختلف اقتصادي استان در توليد ناخالص داخلي بيانگر نوع و جهت گيري توزيع فعاليتهاي اقتصادي استان مي باشد. سهم بخش خدمات استان در سال 82، 80/60 درصد، بخش صنعت و معدن 83/10 درصد و بخش کشاورزي 28/22 درصد و ساختمان و آب و برق و گاز نيز 07/6 درصد بوده است . زيرساختها:استان لرستان از زير ساخت هاي نسبتاً تجهيز شده اي براي پشتيباني توليد و سرمايه گذاري برخوردار است که در ذيل ، مهمترين مزيت هاي نسبي بخش حمل و نقل و انرژي ارائه مي شود. حمل و نقل:* واقع شدن در محور ترانزيتي شمال و جنوب* استقرار بخشي از خطوط راه آهن شمال – جنوب در لرستان* وجود فرودگاه در مرکز استان* قرار گيري در مسير خطوط انتقال انرژي و برخورداري از مخازن نفت و گاز در جنوب استان* وجود ظرفيت هاي نسبتاً مناسب و شرکتهاي حمل و نقل بين المللي جهت حمل و نقل جاده اي کالا و مسافر در استان انرژي :* مطالعات احداث چند نيروگاه برق از سيمره و بختياري در دستور کار قرار گرفته است .* بهره مندي از قابليت توليد انرژي برق آبي (بزرگ و کوچک)* برخورداري از شبکه انتقال، تبديل و توزيع برق شامل خطوط فشار قوي و پست هاي مربوط* بهره مندي از منابع قابل توجه نفت و گاز و برخورداري از شبکه هاي انتقال نفت و فرآورده هاي نفتي آموزش و نيروي انساني:استان لرستان به دليل جواني جمعيت، داراي ظرفيت بالاي نيروي انساني جوان و آموزش ديده و در حال آموزش مي باشد در حال حاضر 7/95 درصد جمعيت 18-6 ساله استان تحت پوشش خدمات آموزشي قرار دارد و نرخ باسوادي در استان لرستان 82 درصد مي باشد.مراکز اموزش فني و حرفه اي نيز در استان فعال بوده و زمينه سرمايه گذاري در اين حوزه آموزشي فراهم شده است دانشگاههاي موجود در استان با رشته هاي تحصيلي متنوع و در حال توسعه نيز در کنار آموزشگاههاي فني و حرفه اي در حال ارائه خدمات آموزش عالي هستند.

سيماي عمومي بخش كشاورزي استان
استان لرستان با آب و هواي مناسب و رودهاي پرآب و خاك حاصلخيز استعداد ويژه اي براي كشاورزي دارد . به همين دليل پايه اصلي اقتصاد مردم اين استان را كشاورزي تشكيل ميدهد . كشاورزي استان را ميتوان در قالب زير بخشهاي ذيل معرفي نمود :
زراعت : بر اساس آخرين آمار و اطلاعات موجود ، مساحت اراضي كشاورزي استان 713658 هكتار بوده كه 199616 هكتار آن به اراضي آبي و 514042 هكتار آن به اراضي ديم اختصاص دارد . سطح زير كشت غلات (گندم ، جو ف شلتوك ، ذرت دانه اي) استان 505365 هكتار مي باشد كه از اين مقدار 832055 تن محصول توليد ميگردد . همچنين سطح زير كشت حبوبات 125484 هكتار ميباشد كه ساليانه بيش از 92 هزار تن حبوبات (نخود ، لوبيا ، عدس و ساير) در استان توليد ميگردد كه در اين زمينه رتبه اول را در سطح كشور دارا ميباشد . از طرفي نخود استان با توليد ساليانه 54 هزار تن رتبه دوم كشور را به خود اختصاص داده است . مابقي سطح زير كشت محصولات زراعي به محصولات صنعتي (چغندر قند ، سويا ، كلزا) سبزيجات (سيب زميني ، پياز ، گوجه فرنگي ، ساير) محصولات جاليزي (خربزه ، هندوانه ، خيار ، ساير) و نباتات علوفه اي (يونجه ، شبدر ، ساير) اختصاص يافته است . 
 
باغباني : سطح زير كشت محصولات باغي استان 38430 هكتار ميباشد كه 49 درصد آنرا درختان غير بارور و 51 درصد آنرا درختان بارور تشكيل داده است . از اين مقدار بيش از 110 هزارتن انواع محصولات توليد ميشود . نظر به اينكه در حال حاضر تقريبا نيمي از سطح زير كشت به درختان غيربارور اختصاص دارد و با توجه به اينكه اين سطح نيز طي 5-3 يال آينده به بار مينشيند بنابراين در آينده اي نزديك شاهد رشد مناسبي در ميزان توليدات باغي خواهيم بود . از جمله مهمترين محصولات باغي استان ميتوان به انار ، انجير ، سيب ، زردآلو ، و گردو اشاره نمود . 
 
دام و طيور : استان با دارا بودن 5/6 ميليون واحد دامي در رده ششم كشور قرار گرفته و افزون بر آن در زمينه شاخص تراكم نيز رتبه اول را در كشور دارا ميباشد در شرايطي كه متوسط تراكم دام در واحد سطح در كشور معادل 84 واحد دامي در كيلومتر مربع ميباشد شاخص استان لرستان 220 واحد دامي در كيلومتر مربع است كه بمنزله اهميت دامپروري در استان است . استان لرستان بعنوان يكي از مهمترين قطبهاي دامپروري كشور استعداد و توانائي ايجاد فرآورده هاي لبني ، صنايع تبديلي فرآورده هاي گوشتي و صنعت چرم و پوست را داراست . در استان لرستان ساليانه بيش از 56 هزار تن انواع گوشت ، 266 هزار تن شير ، 5500 تن تخم مرغ و 930 تن عسل توليد ميشود . 
 
شيلات و آبزيان : استان لريتان از جمله استانهاي غير ساحلي است كه داراي 3039 دهنه چشمه ، بيش از 3250 حلقه چاه عميق و نيمه عميق ، 1527 رشته قنات و 2450 كيلومتر مسير رودخانه و آبراهه ميباشد كه اين امكانات استان را داراي قابليت و چشم انداز توليد 23 هزار تن گوشت ماهي در آينده نموده است . در حال حاضر ميزان توليد گوشت ماهي در استان بيش از 5500 تن در سال ميباشد كه رتبه اول توليد ماهيان سردابي را در بين استانهاي غير ساحلي از آن خود نموده است . از طرفي فضاهاي بالقوه و بالفعل شيلاتي موجود در استان به سه گروه فضاهاي طبيعي ، نيمه طبيعي و مصنوعي قابل تقسيم ميباشند . 
 
جنگل و مرتع : در استان لرستان جنگلها با مساحتي حدود 885000 هكتار 32% سطح استان را ميپوشانند . بطور كلي وسعت مراتع استان 1933000 هكتار برآورد گرديده كه از اين سطح 885000 هكتار اراضي جنگلي و به صورت مراتع مشجر مورد بهره برداري قرار ميگيرند و مابقي آن با مساحتي حدود 1048000 هكتار مراتع غير مشجر را شامل ميشود . 
 
آب و خاك : شبكه رودخانه اي استان داراي 30 رودخانه دائمي جمعا به طول 2450 كيلومتر در دو حوزه دز و كرخه ميباشد . شبكه هاي رودخانه اي استان يكي از غني ترين شبكه هاي آب روان كشور است كه با احتساب آبهاي ورودي از استانهاي مجاور ، پس از كسر متعارف بالغ بر 12 ميليارد متر مكعب آب را در درياچه هاي سدهاي دز و كرخه تخليه مينمايند . اين حجم آب حدود 11 درصد كل آبهاي جاري كشور است . با توجه به آمار و اطلاعات موجود در استان ، اراضي قابل كشت حدود 800 هزار هكتار است كه عليرغم وفور آب و همچنين 23 دشت كه مرغوبترين و حاصلخيزترين اراضي را شامل ميشوند فقط حدود 190 هزار هكتار به زير كشت آبي رفته و مابقي به صورت ديم كاشت ميشود .

سيماي بازرگاني استان لرستان
استان لرستان به دليل واقع شدن در مسير ترانزيت جنوب – شمال ، همجواري با استانهاي مرزي و صنعتي کشور، تنوع بي بديل آب و هوايي به منظور توسعه گردشگري و اکوتوريسم ، تعدد محصولات کشاورزي و دامپروري ، تنوع توليدات صنعتي و معدني و زير ساختهاي مناسب اعم از فرودگاه، راه آهن، گمرک، انرژي و .. پتانسيل لازم جهت تبديل شدن به منطقه مهم و فعال بازرگاني را در کشور دارا مي باشد .
بخش بازرگاني استان با حمايت و هدايت هدف مند تشکلها و توجه و تمرکز بر مزيت ها و پيگيري اهداف و سياستهاي راهبردي توسعه، آموزش نيروي انساني متخصص، بکارگيري فن آوري اطلاعات و روشهاي نوين خدمات بازرگاني مي تواند چشم انداز روشن و نقش مؤثري در نظام بازرگاني داخلي و توسعه تجارت خارجي کشور ايفا نمايد .

 
آمار اصناف استان لرستان
استان لرستان داراي 9 مجمع امورصنفي مشترک، 210 اتحاديه صنفي و 55000 واحد صنفي (7/2 اصناف کشور ) در رسته هاي توليدي، توزيعي، خدماتي و فني مي باشد .در اين استان 97 تعاوني شهري و روستايي با حدود 20000 عضو در زمينه توليد فرش دستباف فعاليت مي نمايند که ميزان توليد استان بالغ بر 2500 مترمربع برآورد مي گردد.
 
انواع واردات استان
ماشين آلات صنعتي، پوشاک و کفش، مواد شيميايي اوليه کارخانجات، و روکش چوب چوب، پارچه، قطعات يدکي اتومبيل، اسباب بازي، لوازم جانبي رايانه و مواد اوليه مواد شوينده و بهداشتي، ميز، مبل و سرويس آشپزخانه (ميز و صندلي)، انواع کيف موبايل، انواع قاب، ورق ملامينه MDF و ورق خام HDF ، پلي استايرن انبساطي، پارچه پلي استر، پارچه صنعتي، مواد شوينده و آبکاري، قطعات جهت نصب و راه اندازي دستگاههاي تصفيه و تخليه هوا، پلي تترافلوئورواتيلن مايع، چيپس پلي آميد، کارواش تونلي ساده، چوب متراکم شده به شکل پروفيل و پارکت چوبي، موي اسب، لوله قابل انحناء، پلي پروپيلن، گريد لوله، کيف دستي دخترانه، پودر رنگ مخصوص ظروف تفلون ، صندل و دمپايي، دستگاه تزريق پت، نوار تفلون، گليسيرن، چسب قطره اي، درب بطري آب معدني، اسانس اوريج، ماشين جهت کار کردن روي مفتول (حديد کردن)، ورمي کوليت، موليت ، پشم آهن، پلي اتيلن هايدن، مايع، کوکوآميد پروپيل.
 

 
اقلام عمده صادراتي استان لرستان طي سال 82-1385
گرانول، پارچه خام، سالامبور، کاشي کف و ديوار، شامپو سبوس و کتيرا، نخ تکسچره، پوشاک، ضايعات نخ نايلون، داروهاي دامي ، داروهاي انساني، شيلنگ گاز، اشياء هنري، تابلو برق، سنگ نما، نخ نايلون، پروفيل p.v.c ، خودرو سواري، گوسفند زنده ، نخود، آهک صنعتي، سنگ ساختماني، آب معدني، فرش دستباف ، فروسيليس و ميکروسيليکا وسيمان
بازارهاي صادراتي: ايتاليا، ژاپن، آلمان، ترکيه، يونان، قبرس، پاکستان، افغانستان ، عراق، ارمنستان، آذربايجان، امارات، ايرلند، آفريقاي جنوبي، سريلانکا، کويت، انگلستان
 

 
منطقه ويژه اقتصادي سنگ و مواد معدني لرستان (ازنا)
اين منطقه در شهرستان ازنا و به منظور فرآوري انواع سنگ و مواد معدني در محدوده شهرک صنعتي ازنا به مساحت 71 هکتار ايجاد شده است . محدوده جغرافيايي منطقه از شمال به منابع ملي پلاک زرنان ، از شرق به اراضي پلاک گرمي ، از جنوب به منطقه حفاظت شده سفيد کوه و از غرب به اراضي کشاورزي روستاي زرنان منتهي مي شود. شهرک صنعتي لرستان به عنوان سازمان مسئول منطقه تعيين شده است.
اين منطقه در مجاورت جاده اصلي است و تا مرکز استان 128 کيلومتر تا شهرستان ازنا 7 کيلومتر و تا نزديکترين شهرک صنعتي 20 کيلومتر فاصله دارد. فاصله اين منطقه با راه آهن 7 کيلومتر و با فرودگاه 128 کيلومتر است . با توجه به نزديکي شهر ازنا و همجواري روستاي زرنان به منطقه تامين نيروي انساني به سهولت انجام خواهد شد و با عنايت به فاصله 38 کيلومتري تا شهرستان دورود که در بعد استاني از قطب هاي صنعتي استان محسوب مي شود ، ا ستخدام نيروي کارآزموده ميسر مي باشد . منطقه با دسترسي 918 کيلومتري راههاي مراسلاتي از طريق شهرهاي همجوار اليگودرز ، ازنا و دورود و استفاده از راههايي همچون جاده دورود – ازنا – اصفهان و جاده ازنا به شازند به طول 70 کيلومتر و خط آهن سراسري شمال – جنوب قابليت صدور 170 هزار تن از انواع محصولات معدني و صنعتي را دارا مي باشد . در ضمن کالا در منطقه از زمان ورود تا خروج بيمه بوده و امکان دستيابي به گمرک منطقه ويژه اقتصادي و گمرک لرستان در پايگاه منطقه وجود دارد.
 

 

 
شهركهاي صنعتي تملك شده در سال 86 در استان لرستان بشرح ذيل مي باشد.
1- شهرك صنعتي پلدختر (سراب حمام )        62 هكتار
2- شهرك صنعتي بروجرد  (2)-(اشترينان )       60 هكتار
3- شهرك صنعتي كوهدشت (سه راه زانوله)     102 هكتار
4- شهرك صنعتي خرم آباد (3) –سراب پرده      70 هكتار

معرفي صنعت استان
استان لرستان بدلايل متعدد بشدت مستعد توسعه صنعتي ميباشد . از يكسو موقعيت جغرافيائي اين استان موجب گرديده تا دقيقا بر شاهراه ترانزيت جنوب - شمال قرار گيرد ، از سوي ديگر همجواري با استانهاي برخوردار و داراي بازارهاي بشدت مصرفي همچون اصفهان و خوزستان و مركزي و... پتانسيل توسعه صنايع تأمين مواد اوليه كارخانجات بزرگ اين همسايگان را توجيه مينمايد . امكان تأمين مواد اوليه تقريبا اغلب صنايع اين استان از استانهاي همجوار هزينه تأمين منابع صنايع اين استان را بشدت كاهش داده است . از طرفي اين استان در نزديكي يكي از مهمترين بازارهاي منطقه (عراق) واقع گرديده بدون اينكه تبعات همجواري با اين كشور را پذيرا باشد . وجود منابعي همچون آب فرآوان ، امتيازات متنوع زيست محيطي (بعنوان مثال وجود سه آب و هواي سرد و گرم و معتدل بصورت همزمان در اين استان) ، فضاي توليد ارزان قيمت جهت توسعه صنعتي ، نيروي انساني بسيار مستعد و تحصيلكرده ، برخورداري از مشوقهاي مختلف سرمايه گذاري ، حمايت شديد مردم استان از سرمايه گذاريهاي صنعتي در اين استان و بسياري عوامل ديگر اين حوزه جغرافيائي را به مكاني بسيار مناسب جهت سرمايه گذاريهاي صنعتي تبديلي نموده است . صنايعي همچون پارسيلون ، نساجي ، فرو آلياژ ، خودروسازي ، توليد شيشه ، يخچال سازي ، كارخانجات صنايع دفاع ، فارسيت ، سيمان ، داروسازي ... نمونه هائي از صنايع موجود در اين استان ميباشند كه همگي نيز در زمره صادركنندگان كشور قرار دارند .
و صد البته در اين استان علاوه بر امتيازات عمومي همچون موارد فوق پتانسيل تخصصي و ويژه اي نيز وجود دارد كه عبارتست از وجود منابع سرشار جهت توسعه دو حوزه خاص صنايع كاني غير فلزي از يكسو و صنايع تبديلي از سوي ديگر . در اين استان بيش از يك چهارم منابع سنگهاي تزئيني كشور ، بيشترين حجم از منابع معدني خاصي همچون تالك ، سيليس و ... .جود دارد كه امتياز حضور در حوزه معدن را براي سرمايه گذاران به ارمغان آورده است و از سوي ديگر وجود بيشترين حجم توليد ماهيان سردابي در بين استانهاي غير ساحلي ، اولين مقام توليد حبوبات كشور ، اولين مقام توليد انجير سياه كشور و بسياري موارد ديگر همه و همه حضور در بخش صنايع تبديلي اين استان را به مزيتي انحصاري تبديل نموده است كه چنانچه توسعه صنايع پتروشيمي ، فولاد و سيمان استان را نيز بعنوان پروژه هاي در حال اجرا به اين موارد اضافه نمائيم قطعا آينده بسيار درخشاني براي توسعه صنعتي اين استان در پيش روست .

 
تعداد کارگاه ها
بر پايه اطلاعات موجود تا سال 1386 بيش از 1293 کارگاه صنعتي در سطح استان لرستان با سرمايه اي معادل 402389252 ميليون ريال به بهره برداري رسيده است . اين در حالي است که تاکنون بيش از 3053 فقره جواز تأسيس بر حسب گروههاي مختلف صنعت در اين استان صادر شده است . 
 
شاغلين
بر پايه آمارهاي موجود در سال 1386 تعداد 27205 نفر در 1293 کارگاه استان فعاليت دارند كه بنابراين مي توان اذعان نمود که بخش صنعت براي جذب نيروهاي سر ريز بخش کشاورزي بهتر عمل کرده است . 
 
توزيع فضايي صنايع استان
از مجموع 1293 کارگاه صنعتي استان تعداد 385 کارگاه در شهرستان بروجرد ، 389 کارگاه در خرم آباد ، 214 کارگاه در دورود ، 143 کارگاه در اليگودرز، 59 کارگاه در ازنا واقع شده و شهرستانهاي کوهدشت ، پلدختر، دلفان و سلسله نيز به ترتيب داراي 49 ، 23، 22 و 9 کارگاه اند . در زمينه اشتغال صنعتي ، تعداد 8530 نفر از کارکنان کارگاههاي صنعتي در بروجرد ، 7182 نفر در خرم آباد ، 6141 نفر در دورود 2385 نفر در اليگودرز و 1383 نفر در ازنا فعاليت دارند و شهرستانهاي پلدختر، کوهدشت، دلفان و سلسله به ترتيب داراي 323، 753، 430، 78 نفر شاغل صنعتي مي باشند 
 

 
يکي از شاخص هاي مورد عمل جهت تعيين ميزان تمرکز فعاليتهاي صنعتي ، محاسبه ضريب تمرکز مکاني اين نوع فعاليتها در شهرستانهاي يک استان مي باشد که با محاسبه اين ضريب ، تمرکز مکاني فعاليتهاي صنعتي شهرستانهاي مختلف استان به شرح ذيل مي باشد.
براي اين پايه ، ضريب تمرکز مکاني فعاليتهاي صنعتي براي شهرستانهاي استان محاسبه و در ذيل آمده است:

 
با توجه به ارقام فوق شهرستان دورود با ضريب تمرکز مکاني 55/2 داراي بالاترين ضريب فعاليت هاي صنعتي است و بروجرد و خرم آباد از اين حيث در رده هاي دوم و سوم قرار دارند .
شهرستانهاي اليگودرز و ازنا در جايگاه چهارم و پنجم قرار داشته و کمترين ضريب تمرکز مکاني مربوط به شهرستان هاي پلدختر ، کوهدشت ، دلفان و سلسله است .

 سرمايه ثابت
بر پايه اطلاعات موجود در سال 86 ميزان سرمايه گذاري بر حسب نوع مجوز به شرح جدول ذيل مي باشد :
 

 
ترکيب صنايع استان
از مجموع 1293 کارگاه صنعتي مذکور ، 601 کارگاه به گروه محصولات کاني غيرفلزي که در برگيرنده صنايع توليد سيمان، لوله هاي سيماني ايرانيت ، انواع سنگبري ها ، سنگ کوبي ها توليد آجر، توليد کاشي ،سراميک و مانند اينها تعلق دارد . از اين رو سهم اين گروه از صنعت در ترکيب صنايع استان حدود 48/46 درصد مي باشد . به عبارت ديگر حدود نيمي از صنايع کارخانه اي استان به توليد کاني غير فلزي اختصاص دارد .
بررسيها نشان مي دهد كه با توجه به اينكه شروع صنعتي شدن استان با کاني غيرفلزي بوده و اصولاً معدن در استان از محرک هاي قوي ايجاد کارگاههاي صنعتي محسوب مي شود بنابراين در توزيع فضايي کارگاهها نيز هر جا که معدن غناي بيشتري داشته ، صنايع کاني غيرفلزي و در مجموع بخش صنعت گسترش بيشتري داشته است .
پس از گروه کانيهاي غيرفلزي صنايع محصولات غذايي و آشاميدني در استان رونق دارد که عبارتند از : شکر، قند، سوسيس و کالباس، آرد، رشته، ماکاروني، شيريني جات مختلف ، بيسکويت، کلوچه ، غلات پف کرده نوشابه هاي گاز دار و غيره. اين گروه از صنايع 67/11 درصد از واحدهاي صنعتي استان را به خود اختصاص داده اند.
صنايع توليد پوشاک با 64 کارگاه حدود 95/4 درصد از تعداد واحدهاي صنعتي منطقه را از آن خود نموده و رتبه چهارم را در استان دارا مي باشند همچنين نزديکي استان به قطب بالا دست صنعتي کشور ( استان مرکزي) موجب شده که صنايع توليد پلاستيک با سهم 36/10 درصدي رتبه سوم را در استان حائز شود.
در اين ميان هر چند گروه ساخت منسوجات فقط 23 کارگاه را از آن خود نموده، ولي از آنجا که در اين گروه ، کارخانجات نساجي بروجرد با سرمايه گذاري چشمگير و اشتغال زايي قابل توجهي وجود دارد ، از اهميت خاصي برخوردارند .تجربه صنعتي شدن کشورهاي توسعه يافته نشان مي دهد که براي تسريع در سير صنعتي شدن، لازم است به اين گروه از صنايع اهميت بيشتري داد، اصولاً اين نوع صنايع در تأمين نيازهاي داخلي ، ورود به بازارهاي خارجي و ايجاد زمينه کاري گسترده براي بيکاران اهميت شايان توجهي دارد.

‬تصميم مهم دولت براي توسعه لرستان
كارگروه توسعه و عمران استان لرستان به رياست محمدرضا رحيمي معاون اول رئيس‌جمهور به منظور رفع موانع و سرعت بخشيدن به پروژه‌هاي عمراني لرستان، 9 تصميم اتخاذ كرد. 1-ساختمان فعلي استانداري را با قيمت كارشناسي به لشكر (84) لرستان واگذار شود 2-ايجاد يك خط واگن‌سازي مسافري و باري در شهرستان دورود تا قبل از پايان سال 1388 اقدام شود. 3-بيمارستان اعصاب و روان دانشگاه علوم پزشكي استان در محل پرديس دانشگاه احداث ‌شود.   
به گزارش خبرگزاري فارس به نقل از پايگاه اطلاع‌رساني دولت، دولت به منظور توسعه سرمايه‌گذاري، عمران و آباداني، رفع موانع و سرعت بخشيدن به پروژه‌هاي عمراني استان لرستان، 9 تصميم اتخاذ كرد.
بر اساس تصميم نمايندگان ويژه رئيس‌جمهور در كارگروه توسعه و عمران استان لرستان، وزارتخانه‌هاي امور اقتصادي و دارايي و نيرو مكلف شدند پس از بررسي مجدد نسبت به جابه‌جايي و انتقال ساختمان اداره كل امور مالياتي در مركز شهر خرم‌آباد به شركت آب و فاضلاب بر اساس تفاهم في‌مابين اقدام نمايند.
بر اساس تصميم ديگر، بانك ملي ايران مكلف شد براي راه‌اندازي شركت كشت و صنعت لرستان نسبت به تعديل شرايط واگذاري به بخش خصوصي به صورت فروش نقد با 10 درصد بهاي كارشناسي، يك سال تنفس و پرداخت باقيمانده در اقساط 7 ساله و با نرخ 18 درصد اوراق مشاركت (با رعايت سياستهاي كلي اصل چهل و چهارم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران) اقدام نمايد.
همچنين به منظور آزادسازي حريم قلعه فلك‌الافلاك، مقرر شد اعتبار آمفي‌تئاتر دانشگاه لرستان از محل اعتبارات وزارت نفت به اعتبارات دانشگاه ياد شده اضافه شود تا پس از تكميل و بهره‌برداري ساختمان دانشكده علوم پايه در بهمن‌ماه سال 1388، ساختمان موجود علوم پايه در قلعه ياد شده تخليه و به سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري تحويل داده شود.
بنابر ديگر تصميم نمايندگان ويژه رئيس‌جمهور، استانداري لرستان مجاز است ساختمان فعلي استانداري را با قيمت كارشناسي به لشكر (84) لرستان واگذار نمايد و به ازاي آن، لشكر (84) موظف شد نسبت به تخليه تأسيسات ارتش در عرصه پيراموني قلعه فلك‌الافلاك و تحويل آن به سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري و واگذاري عرصه پادگان (07) براي احداث ساختمان‌هاي اداري به استانداري اقدام نمايد. وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح نيز موظف شد نسبت به تهيه و ارائه گردشكار لازم مبني بر چگونگي واگذاري تأسيسات ارتش براي اخذ مجوز لازم از فرماندهي معظم‌كل قوا اقدام نمايد.

طبق اين مصوبه، مقرر شد تخليه عرصه و اعيان متعلق به سپاه در قلعه فلك‌الافلاك در جلسه‌اي با حضور استانداري و سازمان تربيت بدني در وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح بررسي و نتيجه براي طرح در كارگروه استان اعلام شود.
بر اساس ديگر تصميم نمايندگان ويژه رئيس‌جمهور، وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح موظف شد نسبت به ايجاد يك خط واگن‌سازي (مسافري و باري) در شهرستان دورود تا قبل از پايان سال 1388 اقدام نمايد. در همين راستا، استانداري و وزارت راه و ترابري (شركت راه‌آهن) نيز مكلف شدند از محل اعتبارات خود بر اساس توافق و همزمان با احداث واحد واگن‌سازي نسبت به احداث خط ريلي (زيرسازي و روسازي) به طول 15 كيلومتر از ايستگاه رودك تا صنايع دفاع و دورود و راه دسترسي به واحد واگن‌سازي اقدام نمايند.
بر طبق بند ديگري از اين مصوبه، مقرر شد مجتمع گاوداري ازنا (موضوع بند (9) تصميم‌نامه شماره 41247.146146 مورخ1387.8.20 با رعايت قوانين و مقررات مربوط به فروش برسد. همچنين مقرر شد كه بيمارستان اعصاب و روان دانشگاه علوم پزشكي استان در محل پرديس دانشگاه از محل منابع استان و دانشگاه به طور مشترك احداث ‌شود.
اين مصوبه را محمدرضا رحيمي معاون اول رئيس‌جمهور براي اجرا ابلاغ كرده است.
گفتني است مهرماه سال گذشته هيئت وزيران بنا به پيشنهاد رئيس‌جمهور با تشكيل كارگروه توسعه و عمران استان لرستان به منظور توسعه سرمايه‌گذاري و سرعت بخشيدن به پروژه‌هاي عمراني اين استان موافقت كرد كه مصوبه فوق‌، بخشي از تصميمات كارگروه يادشده براي توسعه عمران استان لرستان است.

بزرگترين كارخانه آب معدني خاورميانه، دهه فجر در دورود افتتاح مي شود
بزرگترين کارخانه توليد آب معدني خاورميانه در شهرستان دورود در دست احداث است. به گفته استاندار لرستان در حال حاضر ساختمان هاي اوليه اين کارخانه ساخته شده و برخي دستگاههاي مورد نياز نيز نصب شده است. خط 20 مگاوات مورد نياز کارخانه و خط انتقال آب از چشمه اصلي رودخانه تا محل کارخانه نيز اجرا شده که اميد مي رود تا دهه فجر سال جاري خط اول توليد آب معدني اين کارخانه به بهره برداري برسد. تيم فوتبال دسته اولي داماش دورود توسط اين مجتمع غذايي حمايت مي شود  
به گزارش خبرنگار مهر در خرم آباد، وجود منابع آب فراوان در لرستان، اين استان را نه فقط در بخش کشاورزي بلکه در بخش صنعت به يکي از قطبهاي صنعتي کشور تبديل خواهد کرد زيرا با توجه به اينکه بسياري از صنايع بزرگ و مادر از جمله پتروشيمي، فولاد و … براي توليد محصولات خود به آب زيادي نياز دارد، لرستان يکي از گزينه هاي مناسب براي سرمايه گذاري در اين حوزه ها محسوب مي شود.
از سوي ديگر با توجه به چشمه هاي فروان در لرستان مي توان از اين ظرفيت در بخش هاي مختلف از بسته بندي آب معدني گرفته تا مصارف صنعتي استفاده کرد که به عنوان نمونه مي توان از سرمايه گذاري بزرگ شرکت صنايع غذايي آب معدني گهر در شهرستان دورود نام برد.
همچنين ظرفيت مناسب آبهاي معدني لرستان و نزديکي به بازارهاي حوزه خليج فارس به عنوان يکي از بزرگترين بازارهاي مصرف آب معدني از جمله فرصت هايي است که بايد بر روي آن سرمايه گذاري صورت گيرد.
در اين راستا سازمان بازرگاني استان لرستان به منظور ساماندهي صادرات آب معدني اقدام به تهيه طرح مطالعاتي صادرات آب معدني به کشورهاي حوزه خليج فارس به ويژه کشور امارات به عنوان بزرگترين مصرف کننده آب معدني در کشور کرده است.

رشد 6 درصدي بازار صادرات آب معدني دنيا با وجود رکود اقتصادي
مشاور تهيه طرح مطالعاتي صادرات آب معدني به کشورهاي حوزه خليج فارس در اين رابطه به خبرنگار مهر در خرم آباد گفت: در طرح مطالعاتي تهيه شده به بررسي ظرفيتها و قابليتهاي لرستان در زمينه صادرات کليه آبهاي بطري شده از جمله آب معدني، آب چشمه و آب آشاميدني و …پرداخته شده است.
رضا خواجوي با تشريح بازار صادرات آبهاي معدني در دنيا، بيان داشت: ميزان صادرات آب معدني در سال 2007 در دنيا به بيش از 70 ميليارد دلار رسيد به طوريکه به رغم رکود اقتصادي در دنيا وضعيت بازار صادرات آبهاي معدني در اروپا و آمريکا، شش درصد رشد يافت.
وي ادامه داد: اين در حالي است که در کشورهاي عربي در سال 2008 ميزان مصرف آبهاي معدني از رشد 20 درصدي برخوردار بوده است.
اين کارشناس با بيان اينکه کشور امارات با داشتن بالاترين سرانه مصرف آبهاي معدني به عنوان يکي از پايگاه هاي مورد مطالعه در زمينه صادرات مد نظر قرار گرفته است، بيان داشت: اين کشور با سرانه مصرف 265 ليتر داراي مقام اول دنيا در مصرف آبهاي معدني و ظرفيتي قابل تامل براي صادرات کشور ايران و به ويژه استان پرآب لرستان است.

سهم ايران در صادرات آب معدني محدود است
وي با تشريح ارزش صادرات آب معدني، از سابقه پائين صادرات در اين حوزه ابراز نارضايتي کرد و گفت: در سال 2006 ارزش صادرات آب معدني انجام شده از کشور شش ميليون و 438 هزار دلار بوده است که اين ميزان نسبت به آنچه ظرفيت داريم، محدود است.
وي ادامه داد: همچنين در حال حاضر لرستان با دو شرکت بيشه و داماش سالانه 135 هزار دلار صادرات آب معدني دارد که اين ميزان نسبت به آنچه ظرفيت موجود در لرستان است بسيار ناچيز است.
مشاور تهيه طرح مطالعاتي صادرات آب معدني به کشورهاي حوزه خليج فارس با بيان اينکه قيمت تمام شده توليد، ارسال و توزيع هر بطري آب معدني 1.5 ليتري 181 تومان است، افزود: لرستان در حال حاضر داراي ظرفيت صادرات سالانه 255 ميليون مترمکعب انواع آب است.
خواجوي ادامه داد: با صادرات اين ميزان آب معدني بيش از 47.6 ميليون دلار درآمد براي اين استان حاصل خواهد شد که اين ميزان درآمد ارزي نشان از ظرفيت بالاي صادرات آب معدني در اين استان دارد.
وي با تشريح راهکارهاي لازم براي توسعه صادرات آب معدني، تشکيل اتحاديه صادرکنندگان آب معدني، راه اندازي سيستم مويرگي در شهر دبي، جهت دهي تمام فعاليتهاي آموزش و پژوهشي، اجراي دوره هاي آموزشي، استفاده از الگوهاي کشورهاي موفق در اين حوزه، ارسال و توزيع مستقيم محصولات توسط استان، شرکت در نمايشگاه هاي مرتبط و تهيه طرح هاي تبليغاتي را از جمله راهکارهاي پيشنهادي براي توسعه صادرات آب معدني لرستان برشمرد.

ساخت بزرگترين کارخانه خاورميانه آب معدني در لرستان
استاندار لرستان نيز در اين رابطه در گفتگو با خبرنگار مهر در خرم آباد اظهار داشت: با توجه به ضرورت تلاش براي استفاده از منابع خدادادي در راستاي ايجاد اشتغال و تاکيدات وزارت نيرو مبني بر ايجاد واحدهاي بسته بندي آب در لرستان در اين حوزه فعال برخورد شده است.
سيد حسين صابري با بيان اينکه بزرگترين کارخانه توليد آب معدني خاورميانه در شهرستان دورود استان لرستان در دست احداث است، افزود: در حال حاضر ساختمان هاي اوليه اين کارخانه ساخته شده و برخي دستگاههاي مورد نياز نيز نصب شده است.
وي با بيان اينکه خط 20 مگاوات مورد نياز کارخانه نيز اجرا شده است، بيان داشت: خط انتقال آب از چشمه اصلي رودخانه تا محل کارخانه نيز اجرا شده که اميد مي رود تا دهه فجر سال جاري خط اول توليد آب معدني اين کارخانه به بهره برداري برسد.
استاندار لرستان با تاکيد بر اينکه در اين کارخانه انواع صنايع غذايي ديگر نيز توليد خواهد شد، خاطرنشان کرد: در حال حاضر تيم داماش دورود که در ليگ دسته يک کشور نيز مشغول به فعاليت است توسط اين مجتمع غذايي حمايت مي شود.
صابري اين مجتمع را فرصت خوبي براي توسعه لرستان ارزيابي کرد و گفت: اين مجموعه به عنوان بزرگترين واحد توليد آب معدني در خاورميانه داراي ظرفيتي بالغ بر 10 ميليون ليتر در سال بوده که با سرمايه گذاري 350 ميليارد تومان به بهره برداري خواهد رسيد.
وي ادامه داد: با بهره برداري از اين مجتمع بزرگ بيش از يک هزار و 500 نفر به طور مستقيم و سه هزار و 500 نفر به صورت غيرمستقيم داراي شغل مي شوند.
استاندار لرستان با تاکيد بر ضرورت گسترش صادرات در حوزه آب معدني و آبهاي بسته بندي شده، يادآور شد: استان لرستان داراي استعدادهاي بي نظيري در زمينه چشمه ها و آبهاي زيرزميني است.
صابري خاطرنشان کرد: ما آمادگي داريم در زمينه صدور مجوز و تامين زيرساختهاي احداث کارخانه هاي توليد آب معدني در استان همکاري لازم را با سرمايه گذاران در اين حوزه انجام دهيم.
به هر حال با توجه به منابع غني آب در لرستان ضرورت دارد زمينه سازي لازم در راستاي سرمايه گذاري در اين حوزه از سوي متوليان امر در سطح گسترده تر و فراگيرتر صورت گيرد تا مردم اين استان بتوانند از داشته هاي خدادادي خود نهايت استفاده را ببرند.