شانزدهمين نمايشگاه بين المللي چاپ و بسته بندي و ماشين آلات وابسته تهران با حضور 510 شرکت داخلي و خارجي در محل دائمي نمايشگاه هاي بين المللي تهران در روزهاي 1 تا 4 بهمن ماه برگزار شد. در اين دوره نمايشگاه 400 شرکت داخلي و 110 شرکت خارجي از 22 کشور جهان جديدترين توان مندي ها و فن آوري هاي حوزه چاپ و بسته بندي را در فضايي بالغ بر 35 هزار متر مربع فضاي نمايشگاهي و 12 هزار مترمربع فضاي مفيد به معرض نمايش گذاشتند. انواع ماشين آلات بسته بندي، چاپ، محصولات بسته بندي و چاپ، ماشين آلات کارتن سازي، کارتن و محصولات متنوع ديگر در 10 سالن، 44(خليج فارس-دوطبقه)، 41(دوطبقه)، 40(دوطبقه) ، 35، 38 و ميلاد(دوطبقه) ارائه شد. اين نمايشگاه هم چون دو دوره گذشته توسط شرکت صنوف توليدي و خدمات فني تهران و با مشارکت اتحاديه هاي صنفي چاپ، ليتوگراف، صحاف و انجمن مديران صنايع کارتن و ورق برگزار شد. کشورهاي آلمان، ايتاليا، استراليا، انگلستان، آمريکا، سوئد، سوييس، فرانسه، ترکيه، تايوان، برزيل، ژاپن، هنگ کنک، کره جنوبي، هلند ، هندوستان، کويت، امارات متحده عربي، تونس و چين از جمله کشورهاي شرکت کننده دراين دوره از نمايشگاه بودند که از کشور ژاپن و کره جنوبي، هشت شرکت براي نخستين بار در اين نمايشگاه حضور يافتند.

شانزدهمين دوره نمايشگاه چاپ و بسته بندي در حالي به انجام رسيد که با چالش هاي بسياري تا روز افتتاح مواجه گشت. برگزاري نمايشگاه چاپ و بسته بندي اکو و حرف و حديث هاي پس از آن ترديدهايي در ميزان مشارکت شرکت هاي فعال عرصه چاپ و بسته بندي به وجود آورد. اگر چه با توجه به تحقق نيافتن وعده هاي داده شده در نمايشگاه PECO2009 بسياري از صنعت گران خود را مهياي حضور در بزرگ ترين رويداد ساليانه چاپ و بسته بندي در تهران ساختند. حتي شايعاتي نيز مبني بر عدم برگزاري نمايشگاه چاپ و بسته بندي تهران از سوي عده اي با اهدافي خاص مطرح شد که در حد شايعه باقي ماند و خللي در انجام اين رويداد به وجود نيامد. اما جدي ترين چالش نمايشگاه هاي چاپ و بسته بندي تهران در روزهاي منتهي به افتتاح آن پيش آمد.

رييس پليس راهنمايي و رانندگي تهران با تاکيد بر اينکه پليس مخالف برگزاري هم زمان نمايشگاه هاي پرمخاطب در محل نمايشگاه بين المللي است، از برگزاري هم زمان چند نمايشگاه در يك مكان که موجب افزايش و تشديد ترافيك در اطراف نمايشگاه مي شود، انتقاد کرد. اين اظهار نظر شايعاتي بسيار جدي مبني بر عدم برگزاري نمايشگاه را مطرح ساخت. اما با توجه به برنامه ريزي هاي انجام گرفته از ماه ها پيش، پليس راهنمايي و رانندگي تهران تهران حريف سازمان توسعه تجارت براي لغو اين رويدادها نشد. با توجه به برگزاري هم زمان نمايشگاه هاي بين المللي چاپ و بسته بندي و ماشين آلات وابسته، نخستين نمايشگاه تخصصي برندهاي برتر، نمايشگاه  بين المللي تبليغات و نمايشگاه بين المللي سرمايه گذاري، مسکن و انبوه سازي، پليس راهنمايي و رانندگي تهران، نگران ترافيک سنگين در اطراف نمايشگاه در روزهاي انجام اين نمايشگاه ها بود که با شروع آن ها و ترافيک سنگين در ساعات بازديد، پيش بيني پليس راهنمايي و رانندگي تهران به واقعيت بدل شد و شهروندان تهراني ساعت ها در ترافيک سنگين بزرگراه هاي مدرس و چمران و خيابان سئول سرگردان بودند.

در سال 87 نمايشگاه چاپ و بسته بندي تهران در روزهاي 5-8 بهمن ماه هم زمان با نمايشگاه بين المللي تبليغات به انجام رسيد و بالطبع نسبت به سال 88 با 4 نمايشگاه مستقل ترافيک کمتري در اطراف نمايشگاه مشاهده شد. ضمن اين که وضعيت نابسامان پارکينگ هاي نمايشگاه نيز بسيار نامطلوب تر و بي نظم تر از دوره هاي گذشته بود که اعتراض بسياري از مشارکت کنندگان و بازديدکنندگان را به دنبال داشت. بسياري نيز با توجه به تجربه ساليان گذشته، خودروهاي خود را به همراه نياورده و يا در پارکينگ هاي خارج نمايشگاه قرار داده بودند.

يکي از دغدغه هاي اصلي بسياري از مشارکت کنندگان حوزه بسته بندي اين نمايشگاه در دوره هاي گذشته مربوط به مراسم افتتاحيه اين نمايشگاه بود. در دوره هاي گذشته، افتتاح اين رويداد  بر عهده  وزير محترم فرهنگ و ارشاد اسلامي و يا مديران عالي رتبه اين وزارت خانه بود و در مراسم افتتاحيه نيز همواره سايه چاپ بر بسته بندي سنگيني مي کرد. در حالي که قسمت اعظم مشارکت کنندگان و غرفه داران را فعالان صنعت بسته بندي تشکيل داده و با در اختيار داشتن غرفه هاي بزرگ و کوچک، نوآوري هاي خود را به معرض نمايش مي گذاشتند. در حقيقت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي از ديدگاه فرهنگي متولي حوزه چاپ کشور به شمار مي رود و به هيچ عنوان متولي صنايع چاپ و بسته بندي کشور نيست و نمي تواند راه گشاي مشکلات عديده اي باشد که امروزه صنعت کشور بدان گرفتار است. مشارکت کنندگان خواهان حضور مديران و متوليان صنعت کشور هستند تا رو در رو مشکلات و خواسته هاي خود را به آنان منتقل سازند.

بارها و بارها اين خواسته مشارکت کنندگان براي دعوت از وزير محترم صنايع و مديران برجسته صنعتي کشور توسط اين نشريه اعلام شد اما تنها در يک دوره، آقاي دکتر غضنفري، رييس وقت سازمان توسعه تجارت که در حال حاضر کرسي وزارت بازرگاني را در اختيار دارند، در مراسم افتتاحيه، سخناني کوتاه در مورد شرايط صنعت بسته بندي و اهميت آن ايراد نمودند. با توجه به جميع جهات و وعده هاي پيش از برگزاري نمايشگاه، به نظر مي رسيد شانزدهمين دوره نمايشگاه چاپ و بسته بندي سرانجام به دست يک مدير صنعتي افتتاح گردد اما نه تنها مراسم افتتاحيه از مديران صنعتي کشور تهي بود که جاي خالي متوليان فرهنگي حوزه چاپ نيز بدان افزوده شد. حضور آقاي دکتر حداد عادل اگر چه فرصتي بود تا رياست سابق مجلس شوراي اسلامي با فضاي صنايع چاپ و بسته بندي کشور بيش از پيش آشنا گردند و بايد آن را به فال نيک گرفت اما نمي توان بر رياست محترم کميسيون فرهنگي مجلس براي عدم شناخت کامل از صنايع بزرگ چاپ و بسته بندي و ناتواني در شناخت معضلات و مشکلات اين صنعت خرده گرفت چرا که جايگاه کميسيون فرهنگي مجلس شوراي اسلامي فرسنگ ها با مشکلات عرصه توليد و صنعت کشور فاصله دارد. بايد پرسيد آيا بهتر نبود اعضاي محترم کميسيون صنعت و معدن مجلس شوراي اسلامي در کنار آقاي دکتر حداد عادل از نمايشگاه بازديد مي کردند و با مشارکت کنندگان به گفت و گو مي نشستند؟

رييس کميسيون فرهنگي مجلس در اين مراسم گفت: صنعت چاپ از صنايعي است كه با تاريخ تمدن جديد همزاد است و در آغاز، دايره اي محدود به كتاب و مطبوعات بود، اما امروز اين صنعت به اندازه اي گسترده است كه به يك صنعت زيربنايي براي تمام فعاليت هاي اقتصادي بدل شده است.
وي افزود: توسعه بسته بندي در بخش صادرات كار را به جايي رسانده كه همه جا صنعت چاپ به چشم مي خورد و تحولي هم كه در كشور ما رخ داده نياز ما را به اين صنعت نشان مي دهد.

در نهايت تاسف باز هم چون دوره هاي گذشته بسته بندي در سايه چاپ قرار گرفت و  اين جمله رياست کميسيون فرهنگي مجلس " توسعه بسته بندي در بخش صادرات كار را به جايي رسانده كه همه جا صنعت چاپ به چشم مي خورد" بسياري از تلاش گران صنعت بسته بندي را مايوس ساخت. مادامي که نگاهي مستقل به صنعت بسته بندي کشور وجود نداشته باشد، پيشرفت ها، نوآوري ها و تلاش هاي صنعت گران بسته بندي ارزش واقعي خود را نخواهد يافت. تا آن هنگام که متوليان فرهنگ و صنعت کشور نپذيرند که چاپ در کشور ما يک خدمت و سرويس است و سال ها تا بدل شدن به يک صنعت فاصله دارد، نخواهند توانست تحليلي دقيق براي حرکت به سوي صنعتي کردن اين حوزه ارائه نمايند.

اما بسته بندي در کشور، صنعتي کاملا پيشرفته و مدرن و به روز است که با اندکي توجه و حمايت، مي تواند همگام با ديگر کشورها در عرصه رقابت بين الملل، بدرخشد. بي ترديد تنها صنعت بسته بندي است که مي تواند، ايران را از صادرات نفت برهاند و نقشي برجسته در افزايش صادرات غيرنفتي ايفا کند.

در ادامه دکتر حداد عادل نقش علم و تكنولوژي در اين صنعت را مهم ارزيابي كرده و گفت: متاسفانه در صنعت چاپ ميزان وابستگي به خارج بسيار بالا است و نمي توانيم ادعا كنيم كه توليدكننده ماشين آلات چاپ هستيم كه نتيجه اين عقب ماندگي آن است كه براي توسعه نيازمند سرمايه و سرمايه گذاري ارزي هستيم. حداد عادل گفت: كميسيون فرهنگي مجلس از حيث آن كه چاپ را مقوله فرهنگي مي داند، با دعوت از وزارتخانه هاي ارشاد، صنايع و بازرگاني به بررسي مسائل و مشكلات اين صنعت خواهد پرداخت تا حركتي جديد در اين زمينه صورت گيرد.

بايد اميدوار بود که مجلس شوراي اسلامي با وعده اي که رياست محترم کميسيون فرهنگي بدان اشاره مي کند، بتواند با کمک وزارت خانه هاي مربوطه مشکلات سرويس دهي و خدمات چاپ در کشور را شناسايي کرده و نسبت به مرتفع ساختن اين معضلات اقدام نمايد و بايد اميدوار بود که در سال هاي آتي مديران صنعتي کشور نيز در انديشه چاره اي براي رونق صنعت بسته بندي کشور باشند و صنعت گران اين عرصه را با مشکلات ريز و درشت توليد صنعتي در کشور تنها نگذارند.

زمستان سخت و نمايشگاه سرد سال 86، و احتمال تکرار آن در بهمن ماه، هر ساله، هم زمان با نمايشگاه چاپ و بسته بندي تهران، مشارکت کنندگان و بازديدکنندگان را نگران مي سازد. به لطف خدا و شايد هم روي گرداندن خدا از نزول برکاتش به آسمان ايران، زمستان 88 را بدل به بهاري ترين زمستان سال هاي اخير ساخت. يکم تا چهارم بهمن ماه 88 آسمان آفتابي تهران، ميزبان بازديدکنندگان نمايشگاه از سراسر کشور و حتي سراسر دنيا بود.

شرايط مناسب آب و هوايي موجب شد تا بارديگر کهولت سيستم هاي سرمايشي و گرمايشي و نامناسب بودن زيرساخت هاي نمايشگاه بين المللي تهران، پنهان بماند و مشارکت کنندگان با خيالي آسوده، امکانات و توان مندي هاي خود را در معرض ديد بازديدکنندگان قرار دهند. نکته جالب آن که برخلاف سال هاي گذشته، غرفع هاي اندکي در فضاي باز محوطه نمايشگاه ديده مي شد که دليل آن را مي توان عدم درخواست مشارکت کنندگان با توجه به تجربه تلخ سال هاي گذشته دانست. از اين رو در محوطه نمايشگاه از تکاپوي صنعت گران خبري نبود اما انبوه بازديدکنندگان در تلاش  براي کسب حداکثر اطلاعات از سالني به سالن ديگر در حرکت بودند.

از مشکلات بزرگ نمايشگاه بين المللي تهران که تا به حال به آن اشاره نشده، عدم دسترسي سالن ها به يکديگر است و براي بازديد، بايد از سالني خارج و از طريق محوطه به سالني ديگر وارد شد. در تمامي مراکز نمايشگاهي بزرگ بين المللي تمامي سالن ها به يکديگر دسترسي داشته و لزومي براي خارج شدن از فضاي مسقف نمايشگاه به منظور بازديد از ديگر سالن ها وجود ندارد. البته براي رفع اين مشکل، نمايشگاه بين المللي تهران بايد تخريب گردد و نمايشگاهي با رعايت استانداردهاي بين المللي بنا شود. با توجه به جميع مشکلات ساختاري نمايشگاه، در نظر گرفتن مکاني ديگر براي برگزاري نمايشگاه هاي بين المللي تهران، ضروري به نظر مي رسد. سال هاست که اين وعده از سوي مسوولين محترم ارائه شده اما کمترين اطلاع رساني در مورد چگونگي ساخت و محل ساخت آن انجام نشده است. ضمن اين که بايد نکات بسياري از جمله دسترسي به هتل و نزديکي به شهر و مراکز خريد مدنظر قرار گيرد.

شرکت صنوف توليدي و خدمات فني تهران، براي سومين دوره متوالي، برگزاري نمايشگاه چاپ و بسته بندي تهران را برعهده گرفت. چگونگي انتخاب اين شرکت به عنوان برگزارکننده نمايشگاه چاپ و بسته بندي تهران، هم چنان براي بسياري از مشارکت کنندگان و علاقمندان به صنايع چاپ و بسته بندي مبهم و سوال انگيز است. اما مطابق گفته مديران سازمان توسعه تجارت و شرکت سهامي نمايشگاه هاي بين المللي، شرکت صنوف توليدي و خدمات فني تهران در ميان 16 شرکت درخواست کننده براي برگزاري اين نمايشگاه به عنوان شرکت برتر و ارجح شناخته شده است. سوال بسياري از فعالان بسته بندي و چاپ از سازمان توسعه تجارت و شرکت سهامي نمايشگاه ها که مسوول مستقيم انتخاب شرکت ها برگزارکننده نمايشگاه هستند، اين است که چرا در اغلب نمايشگاه هاي برگزار شده در شهر تهران، انجمن ها و اتحاديه هاي مربوط به يک صنعت، مسوول برگزاري نمايشگاه آن صنعت هستند اما در مورد نمايشگاه چاپ و بسته بندي انتخاب بر اساس معيارهايي ديگر صورت پذيرفته است.

براي مثال نمايشگاه بين المللي نفت، گاز و پتروشيمي توسط روابط عمومي وزارت نفت، نمايشگاه بين المللي سنگ هاي تزئيني، معدن، ماشين آلات و تجهيزات مربوطه توسط انجمن سنگ ايران، نمايشگاه بين المللي تجهيزات پزشکي، دندانپزشکي و دارويي توسط انجمن صنفي توليدکنندگان تجهيزات پزشکي، دندانپزشکي و آزمايشگاهي، نمايشگاه بين المللي لوازم و تجهيزات پليسي، ايمني و امنيتي توسط بنياد تعاون نيروي انتظامي، نمايشگاه شيريني و شکلات توسط انجمن صنفي توليدکنندگان شيريني و شکلات تهران، نمايشگاه لوازم خانگي توسط شوراي صنايع گاز و لوازم خانگي و ديگر نمايشگاه ها را مي توان مثال زد.

اگر چه ستاد برگزاري نمايشگاه چاپ و بسته بندي تهران، در دوره هاي چهاردهم، پانزدهم و شانزدهم متشکل از اتحاديه هاي صنفي ليتوگرافان، صحافان و چاپخانه داران بوده است اما هيچ يک از اين اتحاديه ها به ندرت حتي يک مشارکت کننده در نمايشگاه چاپ و بسته بندي تهران دارند. در واقع اتحاديه هاي مذکور مصرف کننده صنعت چاپ (پيش از چاپ-چاپ- پس از چاپ) هستند و نه تنها متولي صنايع چاپ کشور نيستند که به هيچ شکلي حتي نماينده اين صنعت نيز به شمار نمي روند. اين اتحاديه ها عضو مجموع صنوف توليدي و خدمات فني تهران بوده و مجمع صنوف نيز شرکتي تحت نام شرکت صنوف توليدي و خدمات فني تهران به ثبت رسانيده که در اساس نامه آن برگزاري نمايشگاه نيز گنجانده شده است.

شفافيت در نحوه انتخاب اين شرکت براي برگزاري نمايشگاه چاپ و بسته بندي تهران مي تواند به ابهامات در زمينه ميزان تخصص شرکت صنوف پايان دهد.
شرکت هاي عضو انجمن مديران صنايع کارتن و ورق که در روزهاي پاياني دوره پانزدهم، نمايشگاه را تحريم کرده و در حدود 1500 متر از فضاي مفيد نمايشگاه در دوره گذشته کاستند، به واسطه حضور مديرعامل اين انجمن در ستاد برگزاري نمايشگاه، حضوري پر رنگ در دوره شانزدهم را تجربه کردند. سالن 35 محل ارائه توانمندي اين شرکت ها بود. برخي شرکت ها از پراکندگي شرکت هاي کارتن سازي در سالن هاي 35، 38، ميلاد و حتي 40 انتقاداتي داشتند که مديرعامل شرکت صنوف، آقاي ميرميري دليل آن را در اختيار گرفتن غرفه هايي بزرگ و کمبود فضا در سالن 35 عنوان نمود. به طور کلي مي توان گفت چينش غرفه ها در سالن هاي نمايشگاه از روندي منطقي تبعيت نکرده و پراکندگي گروه هاي کالايي در سالن ها به وضوح نمايان بود. چنان چه شرکت هاي توليد کننده ماشين آلات بسته بندي در تمامي 10 سالن نمايشگاه حضور داشتند. عمده شرکت هاي چاپ در سالن 38 بوده و توليدکنندگان محصولات ساخته و نيم ساخته بسته بندي نيز در سالن ميلاد، حضور داشتند.

غرفه سازي شرکت هاي حاضر در نمايشگاه به طور کلي نسبت به سال هاي گذشته از کيفيت پايين تري برخوردار بود و جز معدود شرکت هايي که با طراحي و ساخت و ساز زيبا، توان خود را به معرض نمايش گذاشته بودند، اغلب شرکت هاي حاضر به غرفه سازي برگزارکننده اکتفا کرده و از هزينه کردن براي غرفه سازي خودداري کرده بودند. رکود نسبي شرايط توليد طي ماه ها و سال هاي گذشته و نگراني از رشد تورم در سال آينده و ابهام در موقعيت صنعتي کشور را مي توان از دلايلي برشمرد که صنعت گر ايراني را مجبور به کاهش هزينه و صرفه جويي نموده است.

کاهش سرمايه در گردش واحدهاي توليدي، ناشي از عدم ارائه تسهيلات، از يک سو و مجادلات مربوط به نقدي شدن يارانه ها که موجب افزايش نقدينگي در جامعه و بالارفتن تورم است، موجب شده که صاحبان سرمايه طي سال جاري از سرمايه گذاري در بخش توليد خودداري کنند. کاهش فروش و مشکل بزرگ چک هاي برگشتي نيز، هراسي مضاعف در بدنه صنعت کشور به وجود آورده است. در حال حاضر بسياري از شرکت ها با ظرفيتي به مراتب پايين تر از ظرفيت اسمي خود به فعاليت مشغولند و موارد متعددي از فروش کارخانجات و يا تعطيلي آنها در اين روزها به گوش مي رسد. مديران وزارت صنايع در اولين گام بايد مشکلات موجود در صنعت و توليد کشور را بپذيرند و نسبت به ارائه راه کار براي رفع اين معضلات اقدام نمايند. انکار مشکلات به معناي لاينحل باقي ماندن معضلات موجود است و منجر به سقوط واحدهاي توليدي يکي پس از ديگري خواهد شد.

با شرايط اقتصادي موجود، احتمال تحريم هاي جديد بين المللي، از بين رفتن امنيت شغلي و بالا رفتن ريسک سرمايه گذاري، شانزدهمين نمايشگاه چاپ و بسته بندي تهران از رونق و پويايي دوره هاي گذشته به دور بود. ضمن آن که رويدادهاي ماه هاي اخير و اتفاقات پس از انتخابات بزرگ 22 خرداد، در رکود اقتصاد و رکود توليد بي تاثير نبوده است.

برخي اقدامات شرکت صنوف توليدي و خدمات فني تهران در برگزاري شانزدهمين دوره نمايشگاه قابل تحسين است. اهدا لوح به عنوان يادبودي از حضور در شانزدهمين دوره نمايشگاه چاپ و بسته بندي و ماشين آلات وابسته تهران، به تمامي مشارکت کنندگان در نمايشگاه جاي تقدير بسيار دارد. در دوره چهاردهم نيز در اقدامي مشابه، شرکت صنوف لوح هايي را به مشارکت کنندگان اهدا کرد. عدم اهدا لوح در دوره پانزدهم در حالي که در دوره هاي چهاردهم و شانزدهم اين کار انجام شده است، جاي سوال دارد که بي ترديد، شرکت صنوف جوابي قانع کننده براي آن خواهد داشت.

به گفته ميرميري، مديرعامل شرکت صنوف، تهيه اين الواح، قريب به 30 ميليون تومان هزينه داشته است و شرکت صنوف براي آن که مشارکت کنندگان يادبودي از اين رويداد را همواره در اختيار داشته باشند، نسبت به تهيه آن اقدام کرده است.

يکي از دلايلي که هزينه ارائه خدمات در سال جاري را از 45 هزار تومان به 75 هزار تومان افزايش داد و در مصاحبه شماره هاي گذشته با مديران شرکت صنوف نيز بدان اشاره شد، افزايش کيفيت بسته هاي پذيرايي بود که توسط برگزارکننده در اختيار تک تک غرفه ها قرار گرفت. در اين دوره علاوه بر چاي، نسکافه، ليوان و قاشق، آب ميوه و بيسکويت نيز به اين بسته پذيرايي افزوده شده بود. نکته جالب توجه آن که به غرفه هاي 12، 24 و 36 متري يک بسته پذيرايي تعلق مي گرفت در حالي که به غرفه هاي 45 متري به يکباره 3 بسته پذيرايي اهدا مي شد.  نظم مطلوب در ارائه اين بسته هاي پذيرايي ديده نمي شد. از نکات قابل توجه ديگر، حضور سماورهاي بزرگ حاوي آب جوش در راهروي سالن ها بود. اگر چه در برخي موارد کارگشا و موردنياز برخي غرفه ها بود اما به طور کلي شيوه اي مطلوب براي خدمت رساني به ويژه در حضور غرفه داران خارجي به شمار نمي رود و به جاست برگزارکنندگان در دوره هاي آتي از آن صرف نظر نمايند.

آن چه پس از برگزاري يک نمايشگاه، نشان دهنده ميزان موفقيت يا ناتواني يک برگزارکننده است، آمارهايي است که از طريق نظرسنجي يا به طرق ديگر تهيه مي گردد. در گفت و گويي که پس از نمايشگاه با مديرعامل شرکت صنوف انجام داديم، از وي آمار تهيه شده از چگونگي برگزاري نمايشگاه، ميزان رضايت مشارکت کنندگان و بازديدکنندگان، تعداد مشارکت کننده در هر بخش، تعداد بازديدکنندگان، ميزان بازديدکنندگان متخصص، تعداد بازديدکنندگان خارجي، تعداد ميهمانان خارجي و بسياري آمارهاي ديگر را خواستيم. ميرميري، مديرعامل صنوف قول در اختيار قرار دادن تمامي اين آمارها را به نشريه داد. اما تا لحظه تهيه اين گزارش و انتشار آن اين آمارها به دست ما نرسيد. در صورتي که شرکت صنوف اين آمار را که نشان از ميزان موفقيت نمايشگاه دارد، در اختيار ما قرار دارد، در شماره آتي آن را منتشر خواهيم ساخت. اما هدف از اين بحث، اشاره به تلاش شرکت سهامي نمايشگاه هاي بين المللي تهران براي تهيه آمار بازديدکنندگان مي باشد. فقدان آمار دقيق از ميزان بازديدکنندگان و ميزان تخصص آنان، همواره يکي از مشکلات بزرگي بوده است که نمايشگاه هاي داخل کشور با آن دست به گريبان بوده اند. بررسي تعداد بازديدکنندگان و تفکيک آنان با توجه به تخصص و علاقه به هر بخش نمايشگاه، راهي است که مي تواند ارزيابي و تحليل مطلوبي در اختيار برگزارکننده قرار دهد تا بتواند سليقه بازديدکنندگان را در برگزاري هر چه بهتر يک رويداد اعمال نمايد. شرکت سهامي نمايشگاه هاي بين المللي با عقد قرارداد پيماني، پس از سال ها نخستين گام را براي تهيه آماري از تعداد شرکت کنندگان برداشت. اگر چه نواقص آشکاري در نحوه اجرا مشاهده شد، اما آغاز اين حرکت را بايد به فال نيک گرفت و از هر اقدامي در جهت شفاف سازي استقبال نمود.

در تمامي ورودي هاي نمايشگاه، مشخصات افرادي که وارد نمايشگاه مي شدند، ثبت شده و کارتي به عنوان کارت بازديدکننده در اختيار آنان قرار مي گرفت. در ورودي سالن ها نيز، افراد گروه آمارگيري از بازديدکنندگان مي خواستند که براي ورود به سالن کارت بازديد خود را نشان دهند. نگارنده هر چه سعي کرد تا دليلي موجه براي اين اقدام بيابد، نتوانست. اگر هدف، آمارگيري از ميزان بازديدکنندگان و تخصص آنها بوده است که گروه آمارگيري در ورودي نمايشگاه به اين مهم نايل شده است. اگر هم هدف اخذ مبالغ ورودي و هدفمند کردن آن ها بوده است، باز هم در ورودي نمايشگاه اين کار انجام شده است.  اگر افرادي، از ورودي نمايشگاه، بدون دادن هزينه و يا دريافت کارت بازديد عبور کرده اند، اهمال و غفلت از سوي شرکت آمارگيرنده است و شايسته نيست در ورودي سالن ها به بدترين شکل ممکن از بازديدکننده درخواست شود تا براي اخذ کارت مجددا به ورودي نمايشگاه مراجعه نمايد. حتي در يک مورد، خبرنگار نشريه شاهد جلوگيري از ورود يک بازديدکننده خارجي به سالن خليج فارس بود. ضمنا در شرايطي که يک نفر با داشتن کارت مشارکت کننده مي تواند 100 نفر را به عنوان همراه وارد نمايشگاه کند، آمار اخذ شده چه ارزشي مي تواند داشته باشد؟

براي بهبود روند آمارگيري از تعداد بازديدکنندگان، چاره اي جز استفاده از الگوهاي بين المللي وجود ندارد. به لطف خدا امروزه با بالا رفتن سطح آگاهي جامعه، کمتر کسي است که به اينترنت دسترسي نداشته باشد. در ميان صنعت گران و علاقه مندان به فعاليت هاي صنعتي نيز، استفاده از اينترنت فراگير بوده و اساسا انجام يک فعاليت اقتصادي بدون استفاده از اينترنت، امکان پذير نيست. بنابراين بدون ترس از کاهش تعداد بازديدکنندگان بايد نسبت به ثبت نام اينترنتي از بازديدکنندگان اقدام کرد. اين روش مزاياي آشکاري دارد که درآينده در قالب گزارشي کامل به آن خواهيم پرداخت.

از ديگر نکات ارزشمند نمايشگاه چاپ و بسته بندي تهران مي توان به دسترسي غرفه داران به اينترنت در سالن هاي نمايشگاه اشاره کرد. با توجه به اهميت اين موضوع به ويژه براي شرکت هاي خارجي حاضر در نمايشگاه، شرکت سهامي نمايشگاه هاي بين المللي تهران، بسيار دير به فکر راه اندازي اينترنت بدون سيم در سالن هاي نمايشگاه افتاد اما به هر روي اندک اندک گام هاي جدي تري براي رسيدن به حداقل استانداردهاي برگزاري يک رويداد بين المللي، برداشته مي شود. در روز آغازين نمايشگاه بلندگوي سالن خليج فارس اعلام کرد که براي دسترسي به اينترنت و اخذ شناسه و رمز عبور، مشارکت کنندگان مي توانند به ستاد برگزاري نمايشگاه مراجعه نمايند. پيشنهاد نشريه فناوري و توسعه صنعت بسته بندي اين است که اين اقدام نيکو نيز هم براي مشارکت کنندگان و هم براي بازديدکنندگان در سالن هاي نمايشگاه فراهم شود و نيازي به ايستادن در صف براي اخذ شناسه و رمز عبور نباشد.

يکي از بزرگ ترين نقاط ضعف نمايشگاه، بدون ترديد کتاب نمايشگاه بوده است. اساسا کتاب يا کاتالوگ يک نمايشگاه به اين منظور منتشر مي شود که يک بازديدکننده به راحتي بتواند براي استفاده بهينه از فرصت نمايشگاه، اطلاعات مورد نيازش را صنعت مورد نظر به دست بياورد و با شرکت هاي فعال حاضر در آن بخش به گفت و گو بنشيند و تبادل اطلاعات کند. از اين رو کتاب نمايشگاه بايد حاوي اطلاعات کاملا دقيق از شرکت هاي حاضر در نمايشگاه باشد. محل استقرار غرفه ها را مشخص سازد و ترتيبي داشته باشد تا بازديد کننده شرکت مورد نظر را به راحتي بيابد. کتاب نمايشگاه هاي بزرگي هم چون اينترپک يا دروپا داراي طبقه بندي بر اساس حروف الفبا و طبقه بندي بر اساس نوع فعاليت بوده و حاوي جانمايي غرفه ها به همراه نقشه سالن ها مي باشند. حتي محل رستوران ها و سرويس هاي بهداشتي و ديگر امکانات موردنياز بازديدکننده در آنها قيد شده است. نگاهي به کتاب شانزدهمين نمايشگاه چاپ و بسته بندي تهران که جلد آن با کيفيتي بسيار نازل انتشار يافته و طرحي قديمي و تکراري بر آن نقش بسته است، فاقد هر گونه اطلاعاتي در مورد محل استقرار غرفه ها مي باشد. ضمن آن که براي يافتن يک شرکت بايد تمامي صفحات کتاب را ورق به ورق جستجو کرد. واضح است که بسياري از شرکت ها با لوگو و نشان خود شناخته مي شوند و قرار گرفتن لوگو در کنار نام آنان امري ضروري و واجب است در حالي که ناشر محترم کتاب از آن جا که بايد صفحات داخلي را به صورت دو رنگ چاپ کند تا در هزينه ها صرفه جويي شود، از انتشار لوگوي شرکت ها خودداري کرده است. جاي بسي تاسف است که ناشر محترم کتاب که مشخص نيست بر چه اساسي انتخاب شده و تخصص آن در اين صنعت به چه زمان بازمي گردد و تا چه ميزان در صنعت چاپ و بسته بندي شناخته شده است، نه در جمع آوري و ارائه اطلاعات مورد نياز و ضروري توفيقي داشته و نه در جذب آگهي.

سوال بزرگي که همواره براي ما مطرح مي شود اين است که سند انتشار کتاب نمايشگاه را چه کسي و بر اساس چه معياري به نام شرکت ناشر آن، زده است و چرا حتي با انتشار يک کتاب نمايشگاهي با اين کيفيت نازل، يک سيستم نبايد از ناشر بازخواست کند؟ کتاب يک نمايشگاه، جلوه کامل کيفيت يک رويداد نمايشگاهي است و يکي از معيارهاي سنجش آن به شمار مي رود. انحصار و عدم وجود رقابت، موجب فساد، تنزل کيفيت و تاراج سرمايه هاي ملي مي شود.

شرکت هاي فعال صنايع چاپ و بسته بندي با اميد به روزهاي آينده، با تمامي توان در تنها جلوه گاه ارائه توان مندي خود حضور يافته و توليدات خود را به معرض نمايش گذاشتند. در ميان توليدکنندگان ماشين آلات بسته بندي، جز تعدادي اندک، ماشين آلات همان بود که در سال هاي گذشته نيز در سالن هاي نمايشگاه به چشم مي خورد. اين تکرار در صنعت پوياي بسته بندي، نشان از توقف صنعت بسته بندي کشور و در جا زدن دارد. ضروري است که نمايشگاه چاپ و بسته بندي و ماشين آلات وابسته تهران، از تکرار ساليانه خارج شده و به نمايشگاهي حداقل دوسالانه تبديل شود. نمايشگاهي که فاقد نوآوري باشد، نمايشگاهي مرده و بي رونق است.

بسياري از مشارکت کنندگان، دليل حضور خود در نمايشگاه را صرفا اعلام حضور در بازار اين صنعت عنوان مي کنند. اين دليل جز از بين بردن سرمايه ملي و واگذاري بازار مستعد ايران به کشورهايي که با انواع نوآوري و فن آوري جديد به نمايشگاه قدم مي گذارند، فايده ديگري نخواهد داشت.

برگزاري دوسالانه نمايشگاه مي تواند توان رقابت را در ميان شرکت هاي فعال صنايع بسته بندي افزايش داده و موجب خلق ابداعات جديد و ماشين آلات مدرن شود. آيا سازمان توسعه تجارت و شرکت سهامي نمايشگاه هاي بين المللي تهران، حاضر به چشم پوشي از درآمد حاصل از نمايشگاه به قيمت رونق و پويايي صنعت بسته بندي خواهد بود؟

شرکت هاي مطرحي چون شادمهر، حکمايي، پي ريزان صنعت، اصفهان پک، صنايع پلاستيک تک ظرف آذربايجان، ايران سوپار، نيکان پيشرفته جم، آل پک، پاکونا، آل طه، واليان ماشين، آلومينيوم پارس، پاياپک صنعت، ايران چسب، ارکان فلز، ديناميک توسعه، رهنمون صنعت، سرآمد ميثاق پارس، نانوپليمريزد، کيمياجاويد سپاهان، ميلاد افزار تبريز و زرين نايلون در سالن 44 حضور داشته و با ماشين آلات و محصولات خود، فضايي پويا و پرنشاط براي بازديدکنندگان فراهم آورده بودند.

از شرکت هاي مطرح حاضر در سالن 41 مي توان به آريابه بست کالا، آرياکمپرسور تبريز، افزارکارا، برنابهينه آريا، پارت پت،  آلومينيوم هزار، گواترکنترل، موسي خانيان، خرمدشت ريس، ميلان کالا پلاست، نوآورهوا، پرکاران، چاپ هنرسرزمين سبز و بسياري ديگر اشاره کرد. حضور فعالان چاپ، بسته بندي، ماشين آلات بسته بندي، مواد اوليه، کارتن سازي و ... در اين سالن اوج پراکندگي و طبقه بندي نامطلوب را به نمايش گذاشت.

از شرکت هاي مطرح حاضر در سالن 40، مي توان به شرکت هاي اسفنديارصنعت کرج، به آفرين، پارسيان برچسب، پيوندپردازه گستر، تک سازان نوين، پلي سان، حدادماشين پارسيان، صنايع بسته بندي ايران، چوب و کاغذ مازندران، ويدر، گروه صنعتي وفا، محدث و ناژپلاستيک اشاره کرد.

آماد بسپار ماشين، آسان قزوين، آذرنگ، تحول کالاي نوين، باتک گستر الوند، هنکل، مشاور، ويژن پيک، پنساره، چابک چاپ، داروپات شرق، فوژان ارغوان و بردارشيب از شرکت هاي مطرح داخلي در کنار شرکت هاي خارجي حاضر در سالن 38 بودند که زيبايي اين سالن را با غرفه هاي زيباي خود دو چندان ساخته بودند.

فعالان صنعت کارتن همچون کارتن ايران، کاغذسازي کهريزک، کارتن ميهن، کارتن توحيد، توليکا، توان گشتا، پوشش کالا، شيروان کاردبرد، شهيد باقري و بسياري ديگر عظمت صنعت کارتن سازي ايران و نوآوري هاي جديد اين حوزه صنعت بسته بندي را به نمايش گذاشتند. غرفه سازي زيباي کاغذسازي کهريزک، کارتن ايران، کارتن توحيد و ماشين سازي توليکا جلوه اي بي نظير به اين سالن بخشيده بود. کارتن توحيد علاوه بر اين سالن در قالب چاپخانه کارتن توحيد در سالن 38 نيز حضور داشت.

سالن ميلاد نيز شاهد حضور بسياري از نام بزرگ صنعت چاپ و بسته بندي کشور بود. بي شک صنايع بسته بندي شيرزاد با ماشين جديد 9 متري خود متمايز بوده و گامي بلند در ارائه نوآوري هاي بي بديل بسته بندي برداشت. پلاستيک رام، رادپليمر، صنايع بسته بندي البرز، ايران نسترن، فرانگارتبريز، کارسان پاياآپادانا، علومي، لاستيک سينا، کاراماماشين، ساپل و سپرا نيز از ديگر حاضران در سالن ميلاد بودند.

هم زمان با نمايشگاه چاپ و بسته بندي و ماشين آلات وابسته تهران، نخستين نمايشگاه تخصصي برندهاي برتر با حضور شرکت هاي معتبر صاحب برند در سالن 10 و 11 برگزار شد. افتتاح نخستين نمايشگاه برند با حضور روساي سازمان توسعه تجارت، اتاق بازرگاني تهران و شماري از نمايندگان شرکت هاي صاحب برند برتر، استادان، دانشجويان و علاقه مندان به حوزه هاي نام و نشان تجاري و بازاريابي برگزار شد. يحيي آل اسحاق رييس اتاق بازرگاني تهران در اين مراسم با بيان اين که امروزه قبول يک برند در حوزه هاي نظري و عملي و در حوزه هاي دانشگاهي به مباحثي همچون استراتژي برند، برندسازي و مديريت، ارزيابي، حسابرسي و تغيير برند در اقتصاد برمي گردد، افزود: امروزه برند شانه به شانه سرمايه مي زند، اعتبار شرکت در کنار سرمايه به برند است و استراتژي برند محوري براي بعضي شرکت ها به يك اصل تبديل شده است.

آل اسحاق با اشاره به اينکه برخي بنگا ه ها از قيمت يا توليد محوري به برند محوري مي رسند و تمام هم و غم شان تاکيد بر برند مي شود، اظهار داشت: نظام برند هنوز جا نيفتاده و در مورد دارايي نامحسوس فقط هنگام خريد و فروش کارخانه به عنوان حق امتياز آن را حساب مي کنيم. حال آن که اين امر اکنون جزو سوال هاي حسابرسان براي بررسي کارايي مديران و اثرگذاري آنان در راستاي بررسي جايگاه، اثر و نوع برند براي ارزيابي است. آل اسحاق همچنين در از مطرح شدن موضوع برند در کميسيون هاي مختلف اتاق بازرگاني تهران خبر داد و گفت: البته اين يک حرکت جديد در اتاق است و ما به دنبال آوردن اين موضوع از حاشيه به مرکز هستيم.

از كسب وكار سنتي تا تجارت مدرن
رييس سازمان توسعه تجارت نيز در اين نشست با بيان اينکه ،اگر بپذيريم که نيازمند گذار از کسب و کار سنتي به تجارت مدرن هستيم، از الزامات آن توجه ويژه به برند است، افزود: امروزه برند به نوعي به محصول هويت بخشي مي کند و به يک بنگاه کمک مي کند تا خود را از ساير رقبا متمايز کند.
معاون وزير بازرگاني با بيان اين که بيش از 35 درصد ثروت شرکت هاي معتبر در دنيا ناشي از ارزش هاي برند آنها است، تصريح کرد: امروزه برندهاي تجاري به سمبل هاي سرمايه داري بين المللي تبديل شده اند. ما ممکن است در شرايط غير رقابتي بتوانيم توليدات خود را به گونه اي عرضه کنيم، اما در شرايط رقابتي بايد به برند توجه شود. بابک افقهي ادامه داد: از اين پس با هماهنگي قوه قضائيه از صادرات كالاهايي كه با جعل برندهاي ايراني موقعيت كالاهاي توليد داخل را در بازارهاي جهاني به خطر مي اندازند، جلوگيري مي شود. معاون وزير بازرگاني همچنين با تاکيد بر اين موضوع که نظام تعرفه اي کارساز نيست ، اضافه كرد: در حال حاضر رتبه اول تا سوم را در ميزان تعرفه هاي وارداتي در جهان دارا هستيم. افزايش غيرمنطقي تعرفه نيز سم مهلكي براي تجارت خارجي كشور است.

رييس سازمان توسعه تجارت عنوان کرد: دو رويکرد سازمان توسعه تجارت در حمايت از برندها، اول رويکرد محصول محور است که تقويت تشکل ها و توجه به مهارت ها و آموزش هاي بنگاه ها و ميدان دادن به بخش خصوصي و بيرون آمدن دولت از اقتصاد را مدنظر دارد و ديگري رويکرد بازار محور است که بازار سازي و هماهنگ سازي بنگاه ها و پتانسيل هاي موجود ايران در بازارهاي جهاني را شامل مي شود و مي تواند راهکار اصلي اين بازار محوري باشد.

دبير کميته علمي نمايشگاه برند نيز از ارزيابي برندهاي ايراني بر اساس اولين طرح ارزيابي برندهاي ايراني خبر داد و افزود:هدف از طرح ارزيابي برندهاي ايراني تعيين نقاط قوت و ضعف برندهاي ايراني، شکل دهي بانک اطلاعاتي برندهاي ايراني، گسترش فرهنگ برندسازي در راستاي توانمندسازي صادرات کشور، تعامل سازنده و فعال با دستگاه هاي اجرايي مرتبط با صادرات، افزايش توان علمي گروه هاي زيرطرح و معرفي و تجليل از برندهاي قابل است. ميراحمد امير شاهي، نحوه اجراي طرح را اين گونه تشريح كرد: تعيين گروه هدف، طراحي ابزار اندازه گيري، تعيين تناسب و دقت ابزار اندازه گيري براي هريک از منابع، نمونه گيري آماري، جمع آوري و گردآوري داده ها، تحليل داده ها، تحليل وضعيت نسبت به رقبا، تعيين جايگاه نسبت به برندهاي خارجي و ارايه گزارش به شرکت ها مراحل اجراي اين طرح بود که آن را به 20 پروژه تحقيقاتي تقسيم کرديم.

اميرشاهي در پايان تاکيد کرد: بر اساس اين طرح شرکتي به عنوان برند نمونه ملي شناخته نشد، اما 31 شرکت به عنوان اشتهار به برند سازي و 24 شرکت به عنوان اهتمام به برندسازي معرفي شدند.

برندهاي کاله، مهرام، سحرخيز، زرماکارون، چي توز، مينو، شيرين عسل، شوما، اوه، سينره، دارو پخش، همشهري، قلم چي، بوف، بانک ملي، گلديران، همراه اول، چرم مشهد، نيلپر، ستاره کوير يزد، چيني مقصود، گلبافت، صبا باتري، کنتورسازي ايران، اريتک، سديد، صاايران، فولاد مبارکه، هما رشتن، آذران پلاستيک و فارا عنوان شرکت هاي اشتهار به برند را به خود اختصاص دادند. همچنين برندهاي جهان کريستال، نوين چرم، مهيا پروتئين، داروسازي فارابي، بهرامن، نوين زعفران، نينا، ايران ياسا، پديده شانديز، رفاه، پاديسان، خوشخواب، چيني مقصود، گلنار، پاديران، موسسه آموزش ماهان، فرش عظيم زاده ، گل ها، ايوان، الوان و گلرنگ نيز به عنوان شرکت هاي اهتمام به برند در اين مراسم تقدير شدند.

ششمين نمايشگاه بين المللي تبليغات، بازاريابي و صنايع وابسته با حضور 120شركت داخلي و 6 شركت خارجي از کشورهاي چين، انگلستان، کانادا، هندوستان، کره جنوبي و تايوان در سالن هاي 6،7، 27 و فضاي باز نيز هم زمان با نمايشگاه هاي چاپ و بسته بندي و برندهاي برتر، به انجام رسيد. گروه آوين برنامه ريزي و برگزاري اين رويداد را بر عهده داشت.